Quy định & tiêu chuẩn thiết kế thang máy chung cư (2025)

Tóm tắt nhanh

• Phạm vi áp dụng: Nhà chung cư tại Việt Nam; tham chiếu Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia 04:2021/BXD (QCVN 04:2021/BXD) và Tiêu chuẩn Việt Nam 6396-20/50:2017 (TCVN 6396-20/50:2017).
• Số lượng thang tối thiểu: Từ 5 tầng cần ≥ 1 thang; từ 10 tầng cần ≥ 2 thang; bắt buộc có ít nhất 1 thang chở băng ca
• Cách tính nhanh số thang: Mức tham chiếu ~1 thang/200 người cư trú hoặc ~1 thang/70 căn hộ; cần hiệu chỉnh theo lưu lượng giờ cao điểm thực tế.
• Khung cấu hình gợi ý theo số tầng: 5–10 tầng 630–1000 kg, 45–60 m/phút; 11–25 tầng 1000–1350 kg, 60–105 m/phút; ≥26 tầng 1350–1600 kg, 90–120 m/phút.
• An toàn khuyến nghị: Hệ thống cứu hộ tự động, chống kẹt cửa, camera, kiểm soát ra vào.

Kích thước và tải trọng tiêu chuẩn thang máy chung cư

Theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chung cư thấp tầng/ cao tầng của bộ xây dựng, mục 2.4 có nêu rõ về tiêu chuẩn thang máy chung cư như sau:

• Từ 5 tầng trở lên phải có tối thiểu 1 thang máy.
• Từ 10 tầng trở lên phải có tối thiểu 2 thang máy và đảm bảo lưu lượng người sử dụng theo tiêu chuẩn được lựa chọn áp dụng.
• Tối thiểu phải có 1 thang máy chuyên dụng có kích thước thông thủy của cabin đảm bảo vận chuyển bằng ca cấp cứu.

Xem thêm: Những quy định về thang chung cư bạn cần phải biết

Cần bố trí tối thiểu 1 thang máy cho 200 dân cư trú trong tòa nhà không tính số người ở tầng trệt, hoặc tính theo số lượng căn hộ thì bố trí tối thiểu 1 thang máy cho 70 căn hộ. Tải trọng không dưới dưới 600 kg.

Cabin và cửa phải đủ kích thước để vận chuyển băng ca theo yêu cầu quy chuẩn. [Nguồn: Bộ Xây dựng – Thông tư 03/2021/TT-BXD (ban hành QCVN 04:2021/BXD)]; [TCVN 6396-20:2017 & 6396-50:2017 – VSQI].

Kích thước cabin phổ biến:

• Đối với thang máy có tải trọng 750kg: 1400mm (rộng) x 1350mm (sâu)
• Đối với thang máy có tải trọng 1000kg: 1600mm (rộng) x 1500mm (sâu)
• Đối với thang máy có tải trọng 1350kg: 1800mm (rộng) x 1700mm (sâu)

Trong trường hợp chung cư có 70 căn hộ và bố trí 1 thang máy với tải trọng 600kg. Căn cứ trên TCVN 6396-20/50:2017, diện tích của thang máy sẽ là 1,6 mét vuông (tính theo mặt sàn của cabin thang máy).

Mật độ sử dụng thang máy chung cư như thế nào là phù hợp?

Định nghĩa dùng trong bài: Mật độ sử dụng thang máy chung cư được tính bằng tỉ lệ tổng số căn hộ / tổng số thang máy tại tòa đó (đơn vị: căn/thang). [Ghi chú: Đây là phép đo tham chiếu nội bộ để so sánh nhanh, không phải chỉ tiêu bắt buộc trong QCVN/TCVN]

Ví dụ tính: Một tòa có 108 căn và 2 thang máy ⇒ mật độ = 54 căn/thang.

Ví dụ thực tế: Tòa S1 dự án Vinhomes Skylake có 396 căn và 8 thang máy ⇒ mật độ ≈ 49,5 căn/thang. [Nguồn: Vinhomes (chính thức) – S1: 396 căn, 8 thang ]

Chúng ta có thể tạm đánh giá như sau, các chung cư cao cấp có mật độ thang máy dưới 50 căn/thang. Những chung cư có mật độ thang từ 50 đến 70 căn/thang là mật độ trung bình. Những chung cư có mật độ thang từ 70 đến 90 căn/thang là cao. Và trên 90 căn/thang là rất cao sẽ khó khăn khi di chuyển trong giờ cao điểm.

Lượng sử dụng thang máy chung cư thông thường phụ thuộc nhiều vào số lượng người dân cư trú trong tòa nhà. Tuy nhiên, mật độ sử dụng thường xuyên sẽ rơi vào 2 khung giờ chính từ 7 giờ - 9 giờ sáng và từ 18 giờ - 20 giờ tối.

Đối với những chung cư cao cấp hơn thì có lắp đặt thẻ cảm ứng sử dụng trong thang máy, việc này nhằm đảm bảo an toàn và giúp tòa nhà kiểm soát được lưu lượng, tần suất sử dụng thang máy trong một ngày.

Xem thêm: Lợi ích của việc sử dụng thẻ cảm ứng trong thang máy chung cư

Mỗi chung cư, tòa nhà sẽ có vài quy định do ban quản lý đặt ra, vì thế khi thiết kế thang máy cũng có thể sẽ thay đổi về cách thức sử dụng nhằm mang lại sự tiện nghi, an toàn nhất cho người dân cư trú trong tòa nhà.

Lưu ý an toàn & vận hành: thang máy trong chung cư cần có thiết bị chống kẹt cửa, bộ cứu hộ tự động, điện thoại nội bộ…; và chọn tốc độ vận hành phù hợp (thường 45–120 m/phút tùy chiều cao & lưu lượng). [Nguồn chính thức:QCVN 04:2021/BXD, mục 2.4.5 – thiết bị an toàn]

Thiết kế kích thước thang máy chung cư theo số tầng

Tiêu chuẩn thiết kế thang máy chung cư bao gồm yếu tố về kích thước, tốc độ, số lượng thang máy, thời gian bảo trì để luôn đảm bảo tính an toàn, tiện nghi cho người dân cư trú.

Thiết kế kích thước thang máy chung cư phần lớn phụ thuộc vào tải trọng, số tầng, lưu lượng dân cư sử dụng, vị trí lắp đặt và cả phần diện tích xây dựng. Trên thực tế, trước khi một dự án lớn như chung cư, tòa nhà được khởi công xây dựng đã trải qua nhiều quy trình tính toán và thiết kế. Nếu tiến tiên hơn chủ đầu tư sẽ thiết kế video 3D giả định quá trình sử dụng trong tương lai.

Ghi chú: Kích thước hố thang/cabin/cửa phụ thuộc tải trọng – model của nhà cung cấp và ràng buộc kiến trúc; cần kiểm tra theo TCVN 6396-20/50:2017.

Yêu cầu phòng cháy chữa cháy liên quan thang máy (theo QCVN 06:2022/BXD, Sửa đổi 1:2023)

Trong các nhà ở thuộc phạm vi áp dụng của QCVN 06:2022/BXD, việc bố trí thang máy phục vụ chữa cháy hoặc thang thoát nạn, sảnh đệm chống khói, cùng nguồn điện sự cố là bắt buộc theo loại nhà và chiều cao công trình. Mục tiêu là bảo đảm lực lượng cứu hỏa tiếp cận được mọi tầng, hỗ trợ sơ tán người cần cứu, và không sử dụng thang khách thông thường khi xảy ra cháy, trừ khi thang đã chuyển sang chế độ phục vụ chữa cháy theo thiết kế.

• Sảnh đệm/lobby bảo vệ: lối vào thang chữa cháy phải nằm trong không gian được ngăn cháy, chống khói để bảo vệ lực lượng cứu nạn.
• Nguồn điện sự cố: thang chữa cháy được cấp nguồn độc lập hoặc dự phòng theo thiết kế PCCC, bảo đảm vận hành khi mất điện lưới.
• Chế độ điều khiển ưu tiên: thang có chức năng chuyển sang chế độ phục vụ chữa cháy (firefighters’ operation), dừng tại tầng quy định và nhận lệnh ưu tiên từ lực lượng PCCC.
• Chống nước & liên lạc: buồng máy, hố thang và thiết bị liên quan có biện pháp chống nước xối; cabin bố trí phương tiện liên lạc khẩn cấp với khu vực an toàn.
• Phân loại & số lượng: số lượng, vị trí thang chữa cháy/thoát nạn xác định theo loại nhà, chiều cao và công năng cụ thể của công trình trong quy chuẩn.

Khi thiết kế tổng thể, cần đồng bộ hóa yêu cầu PCCC trên với các yêu cầu an toàn thang máy trong QCVN 04:2021/BXD (ví dụ: chống kẹt cửa, cứu hộ tự động, điện thoại nội bộ) để bảo đảm khả năng vận hành an toàn trong tình huống khẩn cấp.

5. Câu hỏi thường gặp (FAQ) – Quy định & Tiêu chuẩn thang máy chung cư